Tradition and innovation: Imitation and imitation networks in sixteenth-century Ottoman gazel poetry

  • Benedek Péri ELTE BTK Török Filológiai Tanszék
Keywords: imitation, imitation networks, Ottoman poetry, gazel

Abstract

Imitation, a text composition method that combines tradition with innovation, was one of the major text creation techniques of imperial Ottoman classical poetry, which emerged in the first half of the sixteenth century and regarded the Persian classical literary tradition as its intellectual predecessor. Although the phenomenon of imitation can be observed in all genres, it is perhaps best studied in the gazel, the most important verse form of the Ottoman classical poetry. The study of imitation gazels is facilitated by the fact that, substantial anthologies were produced in the Ottoman Empire in the given period, sometimes containing thousands of imitation texts, primarily gazels. Based on this source material, the phenomenon of imitation as it was practiced in Ottoman gazel poetry can be described and, through a specific example, the reader will be introduced to the theory of imitation networks.

References

Ak, Coşkun, Muhibbi Divanı. II. Trabzon, 2006.

Atalay, Veli, Vechî dîvânı. İnceleme, Metin. Yüksek lisans tezi (Atatürk Üniversitesi). Erzurum, 2017.

Avşar, Ziya, Revânî Dîvânı. Ankara, 2017.

Bal, Esra, Karamanlı Sabûhî Divanı. İnceleme, Tenkitli Metin, Dil İçi Çeviri. Yüksek lisans tezi (İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi). İstanbul, 2019.

Çavuşoğlu, Mehmet–Tanyeri, M. Ali, Zatî Divanı. Edisyon Kritik ve Transkripsiyon. III. İstanbul, 1987.

Çetin, İsmail, Derzi-zâde Ulvî. Hayatı, Edebi Şahsiyeti ve Divanının Tenkidli Metni. Yüksek lisans tezi (Fırat Üniversitesi). Elaziğ, 1993.

Edirneli Nazmî, Edirneli Nazmî Dîvanı. Haz. Sibel Üst. Ankara, 2018.

Gökkaya, Recep, 16. Asır Şairlerinden Seyrî ve Dîvân’ı. İnceleme, Metin, Dizin. Yüksek lisans tezi (Süleyman Demirel Üniversitesi). Isparta, 2017.

Gölpınarlı, Abdulbaki, Fuzûlî Dîvânı. İstanbul, 2005.

Gündoğdu, Bekir, Divan-ı Salih Çelebi ve Dürer-i Nesayih, Tenkidli Metin-İnceleme. Yüksek lisans tezi (Atatürk Üniversitesi). Erzurum, 1997.

İnalcık, Halil, Fuzuli ve Patronaj. In: Uő, Şâir ve Patron. Patrimonyal Devlet ve Sanat Üzerinde Sosyolojik Bir İnceleme. Ankara, 2005, 54–71.

Kadkanī, Shafī‘ī, Persian Literature (Belles Lettres) from the Time of Jāmī to the Present Day. In: History of Persian Literature from the Beginning of the Islamic Period to the Present Day. Ed. by Morrison, George. Leiden, 1981, 133–206.

Kaplan, Mahmut, Neşâtî Dîvânı. Ankara, 2019.

Karlıtepe, Mustafa, Kelâmî Dîvânı. Yüksek lisans tezi (Gazi Üniversitesi). Ankara, 2007.

Kaymaz, Zeki, Dukakinzâde Ahmed Bey’in Çağatay Türkçesi ile üç Gazeli. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı – Belleten 55 (2007) 83–86.

Kılınç, Abdulhakim, Fuzûlî’nin Türkçe Divanı. Edisyon Kritik ve Konularına Göre Fuzûlî Divanı. Doktora tezi (İstanbul Üniversitesi). İstanbul, 2017.

Kurnaz, Cemal–Tatcı, Mustafa, Ümmî Divan Şairleri ve Enverî Divanı. Ankara, 2001.

Latîfî, Tezkiretü’ş-Şua‘arâ ve Tabsiratü’n-Nuzamâ. Haz. Rıdvan Canım. Ankara, 2018.

Losensky, Paul, Welcoming Fighānī. Imitation and Poetic Individuality in the Safavid–Mughal Ghazal. Costa Mesa, 1998.

Metin, Samancı, Mecmu’a-i Nezair (vr. 150b-250a) (Süleymaniye Kütüphanesi H. Hüsnü Paşa 1031) İnceleme–Tenkitli Metin. Yüksek lisans tezi (Marmara Üniversitesi). İstanbul, 2013.

Musluoğlu, Ferhat, Hayretî Divanı, Tenkitli Metin, Dil İçi Çeviri. Doktora tezi (Marmara Üniversitesi). İstanbul, 2021.

Navoiy, Alisher, G‘aroyib us-sig‘ar. Nashrga tayyorlovchi Sulaymon, Hamid. (Mukammal asarlar to‘plami. Yigirma to‘mlik, 3.) Toshkent, 1988.

Öztürk, Uğur, Mecmûʻa-ı Eşʻâr (Muallim Cevdet K. 479), İnceleme-Tenkitli Metin. Yüksek lisans tezi (Marmara Üniversitesi). İstanbul, 2013.

Paine, Albert Bigelow, Mark Twain. A Biography. The Personal and Literary Life of Samuel Langhorne Clemens. New York (NY), 1912.

Pala, İskender, Aşkî Hayâtı, Edebî Şahsiyeti ve Dîvânı. Doktora tezi (İstanbul Üniversitesi). İstanbul, 1983.

Péri Benedek, Imitáció és imitációs hálózatok a 15–16. századi klasszikus török gazelköltészetben. Akadémiai doktori disszertáció (MTA). Budapest, 2023.

Pervâne b. Abdullah, Pervâne Bey Mecmuası. Haz. Kamil Ali Gıynaş. Ankara, 2017.

Piroğlu, Zehra, Yetîmî, Hayatı Eserleri, Edebî Kişiliği ve Divanının Tenkitli Metni. Yüksek lisans tezi (Selçuk Üniversitesi). Konya, 1996.

Subtelny, Maria Eva, A Taste for the Intricate: The Persian Poetry of the Late Timurid Period. Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft 136/1 (1986) 56–79.

Süzen, Hüseyin, Dükakinzade Ahmed Beg Divanı: İnceleme – tenkidli metin. Doktora tezi (İstanbul Üniversitesi). İstanbul, 1994.

Tarama Sözlüğü. II. Ankara, 1995.

Tarlan, Ali Nihat, Hayâlî Bey Divanı. İstanbul, 1945.

Tılfarlıoğlu, Mustafa, Enverî’nin Divanında Bulunmayan Gazelleri. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 4/8 (2016) 145–162. https://doi.org/10.12992/TURUK268

Yahyâ Bey, Dîvan. Tenkidli Basım. Haz. Mehmet Çavuşoğlu. İstanbul, 1977.

Yavuz, Kemal–Yavuz, Orhan, Muhibbî Dîvânı. Bütün Şiirleri. İstanbul, 2016.

Yazar, Sadık, Seyyid Şerîfî Mehmed Efendi; Hayatı, Divanı ve Hilyesi. Yüksek lisans tezi (Fatih Üniversitesi). İstanbul, 2006.

Yekbaş, Hakan, Sebzî Divanı. İnceleme, Tenkitli Metin. Doktora tezi (Cumhuriyet Üniversitesi). Sivas, 2011.

Yekbaş, Hakan, Sehî Bey Divânı. İstanbul, 2010.

Yıldız, Harun, Şihâbî Dîvânı ve Grameri. Yüksek lisans tezi (Selçuk Üniversitesi). Konya, 1999.

Yücel-Turan, Hicran, Hatmî Dîvânı, İnceleme-Metin. Yüksek lisans tezi (Yıldız Teknik Üniversitesi). İstanbul, 2017.

Zavotçu, Gencay, Hayâlî ve Yahyâ Bey’in Gazellerinde Fuzûlî Etkisi. İlmî Araştırmalar 18 (2014) 123–134.

Zülfe, Ömer, On Altıncı Yüzyıl Şairi Selīkī ve Şiirleri. Ankara, 2009.

Published
2026-01-01
Section
Tanulmányok